کلینیک تخصصی مردان
کلینیک ناباروری مردان و آندرولوژی در رشت
در کلینیک ناباروری مردان و آندرولوژی مرکز مهر، مسیر تشخیص و درمان ناباروری مردان بر اساس شرح حال، معاینه تخصصی، نتیجه آزمایش مایع منی و در صورت نیاز آزمایش‌های تکمیلی تعیین می‌شود. از آنجا که باروری نتیجه شرایط هر دو همسر است، ارزیابی زن و مرد معمولاً باید هماهنگ و بدون مقصر دانستن یکی از زوجین انجام شود.
دریافت نوبت
راهنمای اولین مراجعه
خدمات کلینیک ناباروری مردان در یک نگاه
- ویزیت اورولوژی و ناباروری مردان و بررسی سابقه باروری؛
- ارزیابی آزمایش مایع منی
- بررسی علل نازایی مثل واریکوسل، عفونت، آزواسپرمی، مشکلات هورمونی ....
- اعمال جراحی مرتبط با ناباروری مثل جراحی واریکوسل، بیوپسی بیضه، استخراج اسپرم با PESA، TESE یا Micro-TESE
- فریز اسپرم برای حفظ باروری یا استفاده در درمان‌های کمک‌باروری؛
- بررسی اختلالات هورمونی، مشکلات انزال و عملکرد جنسی مرتبط با باروری؛
- هماهنگی با درمان‌های کمک‌باروری مانند IUI، IVF و ICSI بر اساس شرایط هر دو همسر.
آندرولوژی چیست و چه مشکلاتی را بررسی می‌کند؟
آندرولوژی حوزه‌ای از پزشکی است که به سلامت تولیدمثل و مسائل جنسی مردان می‌پردازد. در ارزیابی آندرولوژی، ارزیابی شکایت اصلی مراجعه کننده؛ سابقه پزشکی و باروری، معاینه دستگاه تناسلی و وضعیت بیضه‌ها، داروهای مصرفی، بیماری‌های زمینه‌ای و در صورت لزوم شرایط هورمونی یا ژنتیکی نیز در تصمیم‌گیری نقش دارند.
چه زمانی برای بررسی ناباروری مردان مراجعه کنیم؟
ناباروری به‌طور معمول به رخ ندادن بارداری پس از ۱۲ ماه رابطه منظم و بدون استفاده از روش‌های پیشگیری گفته می‌شود. با این حال در بعضی شرایط بهتر است بررسی مرد زودتر آغاز شود:
- سن بالای زوجین
- سابقه بیماری موثر بر باروری مثل واریکوسل
- پیچ خوردگی بیضه، بیضه نزول نکرده، شیمی درمانی
- اختلال درروابط جنسی
- تمایل فرد به ارزیابی زودتر از یکسال
- اختلال نعوظ، انزال یا کاهش محسوس میل جنسی
در چنین شرایطی زمان مراجعه باید بر اساس وضعیت زوج و نظر پزشک تعیین شود و ممکن است نیازی به انتظار ۱۲ماهه نباشد.
مسیر تشخیص ناباروری مردان در کلینیک مهر
هدف از ارزیابی، عبارت است از بررسی علت‌های محتمل ناباروری با کمترین اقدامات غیرضروری بررسی شوند. مسیر هر بیمار متفاوت است، اما معمولاً مراحل زیر را دربر می‌گیرد:
۱. ویزیت و بررسی سابقه
در ویزیت نخست، مدت اقدام برای بارداری، سابقه فرزندآوری، بیماری‌ها و جراحی‌های قبلی، عفونت‌ها، داروها و مکمل‌های مصرفی، مواجهه‌های شغلی، سبک زندگی، عملکرد جنسی و نتایج درمان‌های گذشته بررسی می‌شود. معاینه تخصصی نیز می‌تواند اطلاعاتی درباره اندازه و قوام بیضه‌ها، اپیدیدیم، مسیرهای انتقال اسپرم و وجود واریکوسل فراهم کند.
۲. آزمایش و تفسیر مایع منی
آزمایش مایع منی معمولاً تعداد، غلظت، حرکت، شکل و حجم نمونه را بررسی می‌کند. شرایط نمونه‌گیری و انتقال نمونه باید مطابق دستور آزمایشگاه رعایت شود. از آنجا که پارامترهای اسپرم ممکن است بین نمونه‌ها تغییر کنند، پزشک در صورت غیرطبیعی بودن نتیجه می‌تواند تکرار آزمایش را درخواست کند. بخشی از بررسی‌های مورد نیاز، مطابق درخواست پزشک، در آزمایشگاه مرکز مهر قابل انجام است.
۳. بررسی‌های تکمیلی در صورت نیاز
بر اساس شرح حال، معاینه و نتیجه آزمایش اسپرم، ممکن است آزمایش‌های هورمونی، سونوگرافی، بررسی ژنتیکی یا آزمایش‌های تکمیلی اسپرم مطرح شوند. این آزمایش‌ها برای همه افراد ضروری نیستند و نتیجه آن‌ها زمانی ارزشمند است که بتواند تصمیم درمانی را تغییر دهد. در پرونده‌های مرتبط، مشاوره ژنتیک نیز ممکن است توصیه شود.
۴. ارزیابی هم‌زمان همسر
انتخاب درمان عامل مردانه بدون توجه به سن، ذخیره تخمدان، وضعیت لوله‌ها و سایر شرایط باروری زن می‌تواند موجب تأخیر در درمان مؤثر شود. ارزیابی همسر در صورت نیاز از طریق کلینیک تخصصی زنان و ناباروری پیگیری می‌شود.
۵. تدوین برنامه درمانی متناسب با زوج
پس از جمع‌بندی یافته‌ها، پزشک مشخص می‌کند که درمان علت زمینه‌ای، پیگیری و تکرار آزمایش، جراحی، استخراج و فریز اسپرم یا استفاده از IUI، IVF یا ICSI برای پرونده مناسب‌تر است. برنامه درمان باید محدودیت‌ها، احتمال سودمندی و زمان در دسترس زوج را هم‌زمان در نظر بگیرد.
روش‌های درمان ناباروری مردان
برای ناباروری مردان یک درمان واحد وجود ندارد. نوع درمان به علت اختلال، شدت تغییرات اسپرم، امکان اصلاح عامل زمینه‌ای و شرایط باروری همسر بستگی دارد.
اصلاح عوامل قابل تغییر
درمان عفونت ها، تغییر سبک زندگی مثل ترک سیگار و مواد دخانی، کنترل وزن، پرهیز از استروئیدهای آنابولیک و داروهای مضر و کاهش مواجهه‌های آسیب‌رسان ممکن است بخشی از برنامه مراقبت باشد. اثر هر تغییر بر نتیجه باروری به شرایط فرد وابسته است و مصرف خودسرانه دارو، مکمل یا ترکیبات گیاهی برای «تقویت اسپرم» توصیه نمی‌شود.
درمان دارویی مکمل، در مواردیکه تغییرات خاصی در آزمایش مشاهده نشود و علت دقیقی مشخص نباشد ممکن است این داروها استفاده شوند.
درمان اختلالات هورمونی
درمان هورمونی فقط زمانی مطرح می‌شود که اختلال مشخصی تشخیص داده شود. مصرف تستوسترون خارجی یا داروهای هورمونی بدون نظر پزشک می‌تواند تولید اسپرم را کاهش دهد و برای مردی که قصد باروری دارد درمان عمومی ناباروری محسوب نمی‌شود.
درمان واریکوسل
در مردانی که واریکوسل قابل لمس، ناباروری و آزمایش اسپرم غیرطبیعی دارند، جراحی ممکن است پس از ارزیابی شرایط زوج مطرح شود. عمل واریکوسل یا واریکوسلکتومی برای همه موارد لازم نیست و بهبود پارامترهای اسپرم یا بارداری نیز برای هیچ فردی تضمین نمی‌شود.
درمان انسداد یا بازگشت وازکتومی
در بعضی انسدادهای مسیر انتقال اسپرم، بازسازی جراحی می‌تواند قابل بررسی باشد. وازووازوستومی برای اتصال مجدد مجرای واز پس از وازکتومی یا بعضی انسدادها به کار می‌رود. مدت زمان گذشته از انسداد، وضعیت بافت‌ها و شرایط باروری همسر در انتخاب میان جراحی بازسازی و استخراج اسپرم نقش دارند.
استخراج اسپرم در آزواسپرمی
در بعضی مردان مبتلا به آزواسپرمی، می‌توان برای یافتن و بازیابی اسپرم از اپیدیدیم یا بافت بیضه اقدام کرد. انتخاب میان PESA، TESE و Micro-TESE به انسدادی یا غیرانسدادی بودن آزواسپرمی و یافته‌های پزشکی بستگی دارد. در برخی پرونده‌ها بیوپسی بیضه نیز برای بررسی بافت یا بازیابی اسپرم مطرح می‌شود. انجام این اقدامات به معنای تضمین یافتن اسپرم نیست و احتمال موفقیت باید پیش از عمل بر اساس پرونده توضیح داده شود.
استفاده از روش‌های کمک‌باروری
اگر اسپرم مناسب در مایع منی یا پس از استخراج در دسترس باشد، روش درمان با توجه به کیفیت نمونه و شرایط زن انتخاب می‌شود. IUI
ممکن است در برخی اختلالات خفیف‌تر قابل استفاده باشد. در عوامل شدیدتر مردانه یا هنگام استفاده از اسپرم استخراج‌شده میکرواینجکشن یا ICSI ممکن است پیشنهاد شود.
فریز اسپرم و حفظ باروری مردان
فریز اسپرم می‌تواند پیش از شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی، بعضی جراحی‌ها، کاهش احتمالی باروری یا برای ذخیره نمونه مورد نیاز در درمان کمک‌باروری مطرح شود. امکان فریز و کیفیت نمونه پس از ارزیابی آزمایشگاهی مشخص می‌شود و نحوه استفاده آینده از نمونه باید با تیم درمان هماهنگ باشد.
موفقیت درمان ناباروری مردان به چه عواملی بستگی دارد؟
نتیجه درمان به علت و شدت عامل مردانه، وضعیت تولید و کیفیت اسپرم بازیابی‌شده، سن و شرایط باروری همسر، روش کمک‌باروری و سابقه درمان‌های قبلی بستگی دارد. آزمایشات نرمال تضمین کننده موفقیت نیست بنابراین اثربخشی درمان باید با شاخص‌های مرتبط با شرایط همان زوج ارزیابی شود.
برای هیچ زوجی نمی‌توان، لقاح یا بارداری را تضمین کرد.
پزشکان کلینیک ناباروری مردان و آندرولوژی
برای انتخاب پزشک و زمان مراجعه، فهرست به‌روز پزشکان اورولوژی و ناباروری مردان مرکز مهر، حوزه فعالیت و برنامه حضور هر پزشک را مشاهده کنید.
چرا کلینیک ناباروری مردان مرکز مهر؟
تشخیص و درمان عامل مردانه ممکن است به همکاری اورولوژی، آندرولوژی، آزمایشگاه، ژنتیک، جراحی و تیم درمان ناباروری زنان نیاز داشته باشد. در مرکز جراحی محدود و درمان ناباروری مهر، بسته به نیاز پرونده، امکان هماهنگی میان این بخش‌ها و خدمات کمک‌باروری وجود دارد. این ساختار می‌تواند مسیر ارزیابی و ارجاع زوج را منسجم‌تر کند؛ با این حال انتخاب هر آزمایش، جراحی یا روش کمک‌باروری فقط پس از ارزیابی فردی انجام می‌شود.
مرکز مهر دارای اتاق عمل و بخش بستری است. در صورت تأیید اقدام جراحی، نوع عمل، روش بیهوشی یا بی‌حسی، مدت مراقبت و نیاز به بستری برای هر بیمار جداگانه تعیین می‌شود. اطلاعات مرتبط با ایمنی بیمار، حقوق دریافت‌کنندگان خدمت و استانداردهای مرکز نیز در صفحه اعتباربخشی و بهبود کیفیت قابل مشاهده است.
پرسش‌های متداول
آیا نتیجه غیرطبیعی آزمایش اسپرم به معنای ناباروری قطعی است؟
خیر. سطوح طبیعی تعیین شده در آزمایش اسپرم بر اساس آمار است. اما باروری به عوامل مختلفی بستگی دارد از جمله وضعیت باروری همسر تفسیر شوند. ضمنا نتیجه یک نمونه به‌تنهایی معمولاً برای تصمیم‌گیری نهایی کافی نیست و ممکن است پزشک تکرار آزمایش را توصیه کند.
آیا ناباروری مردان همیشه علامت مشخصی دارد؟
خیر. بسیاری از مردان علامت ظاهری یا اختلال عملکرد جنسی ندارند و مشکل فقط هنگام آزمایش و بررسی باروری مشخص می‌شود. در مقابل، وجود اختلال جنسی نیز الزاماً به معنی اختلال تولید اسپرم نیست.
آیا اسپرم صفر یا آزواسپرمی درمان دارد؟
پاسخ به علت آن بستگی دارد. آزواسپرمی انسدادی و غیرانسدادی مسیرهای متفاوتی دارند. در بعضی موارد درمان علت زمینه‌ای، بازسازی مسیر یا استخراج اسپرم ممکن است مطرح شود؛ اما یافتن اسپرم یا بارداری قابل تضمین نیست.
آیا همه افراد مبتلا به واریکوسل باید عمل شوند؟
خیر. اندازه واریکوسل، وجود درد، نتیجه آزمایش اسپرم، مدت ناباروری و شرایط باروری همسر در تصمیم‌گیری نقش دارند. واریکوسلی که فقط در تصویربرداری دیده شده یا با آزمایش طبیعی همراه است لزوماً نیازمند جراحی نیست.
آیا مکمل یا داروی تقویت اسپرم برای همه مؤثر است؟
خیر. کاهش کیفیت اسپرم علت‌های مختلفی دارد و هیچ مکمل یا دارویی برای همه مناسب نیست. مصرف خودسرانه می‌تواند تشخیص علت اصلی را به تأخیر بیندازد یا با داروهای دیگر تداخل داشته باشد.
آیا مصرف تستوسترون باعث بهبود باروری مردان می‌شود؟
خیر، نه به‌عنوان درمان عمومی ناباروری. تستوسترون خارجی می‌تواند تولید اسپرم را سرکوب کند. مردانی که قصد فرزندآوری دارند باید پیش از مصرف یا قطع هر داروی هورمونی با پزشک مشورت کنند.
برای مراجعه اول چه مدارکی همراه داشته باشیم؟
نتایج همه آزمایش‌های اسپرم، آزمایش‌های هورمونی یا ژنتیکی، گزارش سونوگرافی و جراحی، سوابق IUI یا IVF و فهرست داروها، مکمل‌ها و هورمون‌های مصرفی می‌تواند به تصمیم‌گیری دقیق‌تر کمک کند. در صورت امکان، مدارک مرتبط با ارزیابی همسر نیز همراه باشد.
IUI، IVF یا ICSI؛ کدام روش برای عامل مردانه مناسب‌تر است؟
انتخاب روش به شدت اختلال اسپرم، امکان دستیابی به اسپرم، سن و وضعیت باروری زن و درمان‌های قبلی بستگی دارد. IUI ممکن است در برخی موارد خفیف‌تر مطرح شود، در حالی که برای عوامل شدیدتر یا اسپرم استخراج‌شده معمولاً IVF همراه با ICSI بررسی می‌شود.
آیا تمام مراحل بررسی و درمان در مرکز مهر انجام می‌شود؟
مرکز مهر بخش‌هایی مانند کلینیک مردان، آزمایشگاه، ژنتیک، خدمات کمک‌باروری، اتاق عمل و بستری دارد. خدمات مورد نیاز هر پرونده پس از ارزیابی مشخص می‌شود و اگر بررسی یا خدمتی خارج از دامنه مرکز لازم باشد، ارجاع مناسب با نظر پزشک انجام خواهد شد.
برای شروع بررسی ناباروری مردان اقدام کنید
اگر آزمایش اسپرم غیرطبیعی است، سابقه‌ای مرتبط با باروری وجود دارد یا بارداری در زمان مورد انتظار رخ نداده، می‌توان برای ویزیت در کلینیک ناباروری مردان و آندرولوژی مرکز مهر در رشت نوبت گرفت. همراه داشتن نتایج و سوابق قبلی به پزشک کمک می‌کند مسیر بررسی را دقیق‌تر تعیین کرده و از تکرار اقدامات غیرضروری جلوگیری کند.
اطلاعات پزشکی صفحه
تهیه و تنظیم: تیم محتوای مرکز مهر
بازبینی پزشکی دکتر رحیم توکل نیا متخصص اورولوژی
این محتوا برای آگاهی عمومی است و جایگزین ارزیابی، تشخیص یا درمان توسط پزشک نیست.
